(PART-1)
ప్రపంచంలోనే అరుదుగా దొరికే ఖనిజం చుట్టూ ఇప్పుడు అనేక ఆరోపణలు, వివాదాలు నడుస్తున్నాయి. చమురు బావుల్లో ఆయిల్ వెలికి తీయాలన్నా, సహజ వాయు నిక్షేపాలను ప్రమాద రహితంగా వెలికి తీసి వినియోగంలోకి తేవాలన్నా.. ఈ ఖనిజం వినియోగం తప్పనిసరి. ఓఎన్జీసీ లాంటి సంస్థలకు సరఫరా అయ్యే ఈ ఖనిజం విషయంలో ఎన్నడూ లేనంత వివాదాలు నేడు బయలుదేరాయి.
ఖనిజం ప్రాముఖ్యత:
50 ఏళ్లుగా ఈ ఖనిజం వేల కోట్ల రూపాయల ఆదాయాన్ని రాష్ట్ర ఖజానాకు అందిస్తూ వస్తోంది.
ఇంతటి ప్రతిష్టాత్మక అరుదైన ఖనిజం ఉన్న మంగంపేట బెరైటీస్ విషయంలో ఏం జరుగుతోంది?
ప్రధాన ప్రశ్నలు:
- ఎక్కడా దొరకని ఈ ఖనిజాన్ని ఓఎన్జీసీకి లక్షల టన్నుల బి-గ్రేడ్ బెరైటీస్ ఖనిజాన్ని కొన్ని ప్రైవేటు పల్వరైజింగ్ మిల్లులు తాము కొనుగోలు చేసిన ఖనిజం కన్నా ఎక్కువ స్థాయిలో ఎలా సరఫరా చేస్తున్నాయి?
- ఈ లక్షల టన్నుల బెరైటీస్ సరఫరా వెనుక మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్నలు కనిపిస్తున్నాయి.
- అసలు మంగంపేట బెరైటీస్ విషయంలో ఏం జరుగుతోంది?
- వందల కోట్ల బెరైటీస్ ఖనిజం అవినీతి ఏంటి?
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద బెరైటీస్ నిక్షేపం ఉన్న గని..
1. బెరైటీస్ ఉపయోగాలు :
ప్రధానంగా చమురు, సహజ వాయువు అన్వేషణలో ‘డ్రిల్లింగ్ మడ్’గా ఉపయోగిస్తారు.
బావులు తవ్వేటప్పుడు ఒత్తిడిని నియంత్రించడానికి, ‘బ్లో-అవుట్స్’ రాకుండా ఉండటానికి అత్యంత కీలకం.
క్షిపణి పరికరాలు, రాడార్ షీల్డింగ్, కౌంటర్ వెయిట్స్ వంటి రక్షణ రంగ అవసరాలకు కూడా వినియోగిస్తారు.
2. మంగంపేట గని చరిత్ర :
మైనింగ్ కార్యకలాపాలు అధికారికంగా 1978లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ఖనిజాభివృద్ధి సంస్థ (APMDC) ద్వారా మొదలయ్యాయి.
ఈ నిక్షేపాలు ప్రధానంగా పుల్లంపేట ఫార్మేషన్లో ఉన్నాయి.
సుమారు 72 మిలియన్ టన్నుల నిక్షేపాలతో మొదలైంది.
3. ప్రస్తుత పరిస్థితి :
గనుల తవ్వకం, విస్తరణ ప్రాజెక్టుల కోసం వందల ఎకరాల విస్తీర్ణాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు.
సుమారు 221 హెక్టార్ల వరకు ప్రాజెక్ట్ ఏరియాగా విస్తరించి ఉంది.
ఐదు దశాబ్దాలుగా ఇక్కడ భారీగా తవ్వకాలు జరుగుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం బెరైటీస్ నిల్వలు 38 లక్షల టన్నుల సామర్థ్యానికి పడిపోయాయి.
ప్రస్తుతం చేస్తున్న తవ్వకాల పద్ధతిలో బెరైటీస్ ఖనిజాన్ని వెలికి తీస్తే మరో రెండేళ్ళలో మంగంపేట ఖాళీ అవుతుందని మంగంపేట ప్రాజెక్టు అధికారులు చెబుతున్నారు.
4. భవిష్యత్ అంచనాలు :
ఇప్పటిదాకా వెలికి తీసిన మంగంపేట బెరైటీస్ (ఏ గ్రేడ్, బి-గ్రేడ్, సి అండ్ డి, డబ్ల్యూ గ్రేడ్) నిల్వలు మరో పాతికేళ్ళ అవసరాలకు సరిపోతాయని చెబుతున్నారు.
వేగంగా బెరైటీస్ ఖనిజాన్ని విదేశాలకు ఎగుమతి చేయడం వల్లే మంగంపేట గనుల్లో ఖనిజ నిక్షేపాలు తగ్గుముఖం పట్టాయన్న అభిప్రాయాన్ని ప్రాజెక్టు అధికారులు వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
బెరైటీస్ ఖనిజం: నిల్వలు, వినియోగం, సవాళ్లు :
1. నిల్వల క్షీణతపై ఆందోళన :
భవిష్యత్ అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకోకుండా బెరైటీస్ ఖనిజాన్ని ఇబ్బడి ముబ్బడిగా వెలికి తీసి విదేశాలకు ఎగుమతి చేయడంతో నిల్వలు తగ్గిపోతున్నాయన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
భారత్ తన సొంత నిల్వలను పొదుపు చేసుకోవడానికి బదులుగా, అధిక మొత్తంలో ఎగుమతి చేయడం వల్ల నిల్వలు వేగంగా తగ్గిపోతున్నాయన్న అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
భవిష్యత్తులో దేశానికి చమురు అన్వేషణ కోసం బెరైటీస్ అవసరం ఎంతో ఉంది.
నిల్వలు ఇలాగే తగ్గిపోతే, భవిష్యత్తులో మనమే ఇతర దేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకోవాల్సిన దుస్థితి ఏర్పడుతుంది.
2. ఎగుమతులపై ఆంక్షలు :
ఈ నేపథ్యంలో, మంగంపేటలో లభ్యమయ్యే ఏ-గ్రేడ్, బి-గ్రేడ్ రకం మేలిమి, విలువైన బెరైటీస్ ఖనిజాన్ని దేశీయ అవసరాలకు మినహా విదేశాలకు ఎగుమతి చేయకూడదన్న ఆంక్షలు గత ఐదారు నెలలుగా అమలవుతున్నాయి.
దీంతో మంగంపేట బెరైటీస్ గనుల నుంచి సీ అండ్ డీ, డబ్ల్యూ గ్రేడ్ ఖనిజాన్ని మాత్రమే విక్రయిస్తున్నారు.
3. వినియోగదారుల తీరు :
కొన్ని పెద్ద కంపెనీలు లక్షల టన్నుల మేర సి అండ్ డి, డబ్ల్యూ గ్రేడ్ బెరైటీస్ ఖనిజాన్ని కొనుగోలు చేస్తుంటే, మంగంపేటలో ఈ గనులపై ఆధారపడి ఏర్పాటైన చిన్న చిన్న పల్వరైజింగ్ మిల్లులు వందల టన్నుల మేర సి అండ్ డి, డబ్ల్యూ గ్రేడ్ బెరైటీస్ ఖనిజాన్ని కొనుగోలు చేస్తున్నాయి.
4. పర్యావరణ ప్రభావం, వ్యర్థాల నిర్వహణ :
ఓపెన్ కాస్ట్ మైనింగ్ పద్ధతిలో తవ్వకాలు జరగడం వల్ల పర్యావరణంపై ప్రభావం చూపుతోందన్న అభిప్రాయం చాలాకాలం నుంచి ఉంది.
అంతేకాక, ఐదు దశాబ్దాలుగా భారీ ఎత్తున ఖనిజం వెలికితీత వల్ల బెరైటీస్ వ్యర్థాల నిర్వహణ ఒక సవాలుగా మారింది.
5. ముగింపు :
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, మంగంపేట బెరైటీస్ గనులు భారతదేశానికి ఒక గొప్ప సంపద, కానీ నిల్వలు వేగంగా కరిగిపోతుండటం వల్ల, వీటిని సంరక్షించుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
To Be Continued……(PART 2)
